ویژگی بناهای روستایی کوهپایۀ دماوند

بناهای مسکونی

خانه های بومی که با سنگ و کاهگل و سقف مسطح ساخته شده اند به طور پراکنده در سراسر منطقه دیده می شود ولی بیشتر آن ها ویران شده اند که احتمالا به دلیل زمین لرزه های منطقه می باشد. خانه های جدید در این منطقه را می توان در دو دستۀ کلی قرار داد که همگی یک شکل و یکسانند که برخی از آن هانقش خانۀ دوم یا خانه های ییلاقی در تابستان یا محل سکونت کوهنوردان و مسافرخانه را دارند؛ دستۀ اول، ساختمان های کوتاهی هستند که از یک فضای اقامت، انبار، اتاق خواب و بدون امکانات آشپزی تشکیل شده است. غذا در محل دیگری تهیه می شود. در این خانه ها می توان از تراسی بلند و پوشیده با سقف، به درون تک تک فضاها  حرکت کرد. ساختمان با دیواری در پیرامون خود در باغ قرار گرفته و انبار، توالت و آب در باغ قرار دارند.

دستۀ دوم، ساختمان هایی با همان فضاها می باشد ولی در زمین شیب دار ساخته شده و زیرزمین نیز در آن دیده می شود. تراس در ارتفاع بلندی قرار دارد که توسط پله ها قابل دسترسی است. سقف آن ها چهار ضلعی و دارای پوشش فلزی است.

مسجدها

مسجدها نه تنها مکان عبادت بلکه مکان هایی چندمنظوره هستند. نمونۀ آن، ساختمان جدید با سقف شیب دار در ده کُرف است. فضای اصلی مخصوص مردان است و فضای زنان در زیر یک راهرو قرار دارد. این دو فضا نقش مسافرخانه را نیز دارند. برای این منظور حتی یک آشپزخانه هم برای پخت و پز وجود دارد. با ورود به ساختمان و عبور از باغ جلوی آن، می توان با استفاده از پله ها به تراسی رسید و از آن جا داخل مسجد شد.

نمونه ای از مسجد در روستاهای دامنۀ کوه دماوند، در ده کُرف

ساختار اقتصادی

در بیشتر روستاهای کوهپایۀ دماوند، دامداری کار اصلی محسوب می شود. وجود چراگاه های گسترده در پیرامون کوه دماوند، این مکان را به میعادگاه ایلات درآورده است. در حال حاضر دو مسیر اصلی و مهم برای کوچ در این منطقه وجود دارد:

1- مسیر مرکزی که از این مسیر ایلات از دشت های قزوین، بویین زهرا، شمال دریاچۀ قم، پیرامون ورامین و گرمسار به دامنه های شمالی و جنوبی کوه دماوند می آیند. از جملۀ آن ها هداوندها هستند که ایلات پیرامون ورامین می باشند.

2- مسیر جنوب شرقی که در این مسیر از دشت های پیرامون شاهرود، طبس، سمنان، گرمسار و فیروزکوه به قسمت های شمال و غرب کوه دماوند کوچ می کنند. مسیر برخی ایلات حدود 400 کیلومتر است و در سال های اخیر توسط قطار جابه جا می شوند؛ به این ترتیب که ابتدا به فیروزکوه و سپس با قطار به گرمسار، شاهرود و اطراف می روند.

دیگر فعالیت های اقتصادی و معیشتی ساکنان کوهپایه های دماوند عبارت است از : باغداری، زنبورداری و کشاورزی. پ ن

زنبورداری در دامنه های کوه دماوند

 

ارسال این مطلب به دوست خود
ایمیل شما: ایمیل گیرنده:



ارسال نظر شما در مورد "جغرافیای انسانی"
نام شما:
نظر شما:
امتیاز شما :